รายงาน “Digital Lives Decoded 2024 (Thailand)”ของ Telenor Asia ที่จัดทำร่วมกับ GWI ได้เผยแพร่ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับพฤติกรรมและความคิดเห็นของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทยต่อเทคโนโลยี AI และความปลอดภัยทางดิจิทัล
ภาพรวมการใช้งานและทัศนคติ
รายงานนี้มาจากการสำรวจโดยเก็บข้อมูลผู้ใช้อินเทอร์เน็ตอายุ 16–64 ปี ใน 8 ประเทศเอเชีย ได้แก่ บังกลาเทศ, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, ปากีสถาน, ฟิลิปปินส์, สิงคโปร์, ไทย และเวียดนาม ช่วงไตรมาส 2 ปี 2025 โดยมีกลุ่มตัวอย่างในภูมิภาคเอเชีย 8,000 คน และเป็นกลุ่มตัวอย่างในไทย 1,000 คน
ตามรายงานระบุว่า ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทย 99% ใช้งานสมาร์ทโฟน และใช้เวลาเฉลี่ยเกือบ 5 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เรื่อง AI นับว่าเป็นเทคโนโลยีใหม่ที่น่าตื่นเต้นที่สุดสำหรับคนไทย โดยที่ AI ได้มีบทบาทในฐานะผู้ช่วยประจำวัน ซึ่ง 91% ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทยรับรู้ว่าตนเองใช้ AI ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 77% ในปี 2024 และกว่าครึ่งหนึ่งใช้งานเครื่องมือ AI อย่างน้อยวันละครั้ง โดยที่ 28% มีการใช้งาน AI หลายครั้งต่อวัน
คนไทยมีการใช้ AI เพื่อพัฒนาทักษะ ต่างๆ ดังนี้
- การวิเคราะห์ข้อมูล (62%)
- ความคิดสร้างสรรค์ (52%)
- การสื่อสาร (35%)
นอกจากนี้เกินครึ่ง (54%) เชื่อว่าต้องเรียนรู้ Prompt Engineering และ 25% ตระหนักถึง จริยธรรมและอคติใน AI ซึ่งคนไทยส่วนใหญ่เชื่อว่าการเรียนรู้และพัฒนาทักษะด้าน AI เป็น ความรับผิดชอบส่วนบุคคล ไม่ใช่แค่เรื่องขององค์กรหรือภาครัฐ
ในแง่ของการทำงาน ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทย 4 ใน 10 คน ใช้ AI ในการทำงาน ซึ่งเพิ่มขึ้น 93% จากปีที่แล้ว โดยที่ผู้ที่ใช้ AI ในที่ทำงานส่วนใหญ่ใช้เพื่อ การพัฒนาเนื้อหา (61%), การวิเคราะห์ (54%) และการบริการลูกค้า (53%)
อย่างไรก็ตาม มีเพียง 3 ใน 10 ของผู้ใช้ AI ในที่ทำงานที่ระบุว่าบริษัทของตนมีกลยุทธ์หรือแผนการใช้ AI ที่ชัดเจน ซึ่งชี้ให้เห็นว่าองค์กรยังต้องสร้างแนวทางที่ชัดเจนเพื่อใช้ประโยชน์จาก AI ได้อย่างเต็มที่
ด้านการใช้งาน AI ตามช่วงวัย ตามรายงานเผยว่า กลุ่ม Gen Z และ Millennials เป็นกลุ่มที่เปิดรับ AI มากที่สุด โดยใช้งานตั้งแต่การสร้างสรรค์เนื้อหาไปจนถึงการขอคำแนะนำด้านความสัมพันธ์
อย่างไรก็ดี Gen Z ก็เป็นทั้งผู้ใช้งานที่กระตือรือร้นและมีวิจารณญาณมากที่สุด โดยที่ 8 ใน 10 คนใช้ AI แต่ 56% ก็เชื่อว่าการใช้ AI บางอย่างอาจทำร้ายสังคมได้ และ 61% สนับสนุนให้ระงับการพัฒนา AI ไว้ก่อนจนกว่าจะมีมาตรการป้องกันที่เหมาะสม
ขณะที่กลุ่ม Millennials มีมุมมองที่ก้าวหน้าและมองโลกในแง่ดีเกี่ยวกับบทบาทของ AI ในสังคมมากกว่า ส่วน Gen X และ Baby Boomers มีความกังวลและให้การสนับสนุนการพัฒนา AI อย่างสมเหตุสมผล
ในเรื่องความกังวลและความท้าทายที่มีต่อ AI ผลสำรวจพบว่า 8 ใน 10 คนไทยกังวลเรื่องความปลอดภัยของบัญชีออนไลน์ โดยความกังวลสูงสุดคือภัยคุกคามทางการเงิน (52%) และการขโมยข้อมูลส่วนตัว (52%) โดยที่ 78% พบว่าการตามทันภัยคุกคามออนไลน์เป็นเรื่องยาก แต่ 68% เชื่อว่า AI สามารถช่วยให้พวกเขาปลอดภัยขึ้นบนโลกออนไลน์
สำหรับความกังวลหลักเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่ใช้ AI คือการนำข้อมูลส่วนตัวไปใช้ในทางที่ผิด (46%) แต่ความกังวลนี้ในไทย มีน้อยกว่าในตลาดมาเลเซียและสิงคโปร์
สุดท้ายแล้วถึงแม้ว่าผู้ใช้อินเทอร์เน็ตชาวไทยโดยทั่วไปจะแสดงความสะดวกสบายในการผสานการทำงานร่วมกับ AI แต่พวกเขามีความคาดหวังอย่างมากสำหรับการใช้งานอย่างมีจริยธรรม โดยเฉพาะในส่วนที่มีความละเอียดอ่อนเช่น การจ้างงานและบริการทางการเงิน ซึ่งมีเพียง 49% มองว่าการใช้ AI ในกระบวนการจ้างงานเป็นเรื่องที่ยุติธรรม แต่เกือบ 1 ใน 5 มองว่าไม่ยุติธรรมอย่างมาก ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเอา AI มาตัดสินใจแทนมนุษย์ในเรื่องที่มีผลกระทบต่อชีวิต
นอกจากนี้แม้จะมีระดับการใช้ AI ที่เพิ่มขึ้น ผู้ใช้ชาวไทยก็ยังคงระมัดระวัง ซึ่งมากกว่าครึ่งหนึ่งแสดงความกังวลเกี่ยวกับการพึ่งพา AI มากเกินไป การขาดกฎระเบียบ และความโปร่งใส โดยมีเพียง 13% เท่านั้นที่รู้สึกมั่นใจในการแยกแยะระหว่างเนื้อหาที่สร้างโดย AI และเนื้อหาที่สร้างโดยมนุษย์
อย่างไรก็ตาม 77% ยินดีที่จะแบ่งปันข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อแลกกับบริการที่ดีขึ้น หากมีความโปร่งใสและตัวเลือกที่จะปฏิเสธ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 61% เชื่อใจตนเองมากที่สุดในการเป็นผู้ควบคุมการใช้ AI เอง แทนที่จะควบคุมโดยรัฐบาลหรือบริษัทเทคโนโลยี ซึ่งเป็นความแตกต่างที่น่าสนใจเมื่อเทียบจากการศึกษาในปี 2024 ซึ่งผู้คนมองหาสถาบันต่าง ๆ เช่น รัฐบาลและผู้ให้บริการ เพื่อรับประกันความปลอดภัยออนไลน์
Telenor Asia กางรายงาน Digital Lives Decoded 2023 เผย 5 แรงขับยกระดับชีวิตคนไทย
