Content Overseas Distribution Association (CODA) องค์กรการค้าของญี่ปุ่นซึ่งเป็นตัวแทนของสำนักพิมพ์และผู้สร้างคอนเทนต์ ได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ OpenAI หยุดนำเนื้อหาที่อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของสมาชิกไปใช้ในการฝึกโมเดล AI โดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งหนึ่งในผู้ได้รับผลกระทบหลักคือ Studio Ghibli เจ้าของผลงานอนิเมะระดับตำนานอย่าง Spirited Away และ My Neighbor Totoro
หลังจาก OpenAI เปิดตัวระบบสร้างภาพใน ChatGPT เมื่อต้นปี 2024 ผู้ใช้ทั่วโลกนิยมสั่งให้ AI สร้างภาพของตนเองหรือสัตว์เลี้ยงใน “ลายเส้นแบบ Ghibli” จนเกิดเป็นไวรัลบนโซเชียลมีเดีย แม้แต่ Sam Altman ซีอีโอของ OpenAI ยังเปลี่ยนรูปโปรไฟล์ X เป็นภาพสไตล์ Ghibli ด้วยตนเอง
อย่างไรก็ตาม เมื่อ OpenAI เปิดให้ทดสอบแอปสร้างวิดีโอ Sora ซึ่งมีศักยภาพสูงในการสร้างสื่อที่คล้ายของจริงมากขึ้น ทาง CODA จึงได้ยื่นคำขออย่างเป็นทางการให้ OpenAI หยุดการฝึกโมเดลด้วยเนื้อหาของสมาชิกในองค์กรโดยไม่ได้รับอนุญาต โดยระบุว่า การใช้เนื้อหาลิขสิทธิ์ในการเรียนรู้ของ AI อาจเข้าข่ายละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์ของญี่ปุ่น
“ในกรณีที่มีการสร้างผลงานลักษณะเดียวกับต้นฉบับ เช่น Sora 2 ที่สร้างวิดีโอคล้ายงานของศิลปินต้นฉบับ การทำซ้ำเนื้อหานั้นในกระบวนการเรียนรู้ของเครื่องมืออาจถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์” CODA ระบุในจดหมาย
ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ของญี่ปุ่น การนำผลงานไปใช้ต้องได้รับอนุญาตล่วงหน้า และไม่มีระบบ “ยกเว้นย้อนหลัง” เหมือนในบางประเทศ ซึ่งแตกต่างจากแนวทางของสหรัฐฯ ที่กฎหมายยังคลุมเครือในเรื่องนี้
ก่อนหน้านี้ ผู้พิพากษาสหรัฐฯ William Alsup เพิ่งตัดสินในคดีของบริษัท AI Anthropic ว่าการฝึกโมเดลด้วยหนังสือที่มีลิขสิทธิ์ไม่ถือเป็นการละเมิดโดยตรง แต่บริษัทต้องถูกปรับเพราะละเมิดการเผยแพร่เนื้อหาอย่างผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นประเด็นที่ CODA ชี้ว่าไม่สามารถใช้เป็นข้ออ้างได้ตามระบบกฎหมายของญี่ปุ่น
Hayao Miyazaki ผู้กำกับชื่อดังแห่ง Studio Ghibli แม้จะยังไม่ออกมาแสดงความคิดเห็นในกรณีนี้โดยตรง แต่เขาเคยแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับการใช้ AI ในงานศิลปะอย่างชัดเจน โดยเมื่อปี 2016 เมื่อเขาได้ชมแอนิเมชัน 3D ที่สร้างโดย AI ซึ่งตัวเขากล่าวว่า
“ผมรู้สึกขยะแขยงกับสิ่งนี้สุด ๆ… มันคือการดูหมิ่นชีวิตโดยแท้”
ประเด็นนี้สะท้อนความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นระหว่างบริษัทเทคโนโลยี AI และผู้สร้างคอนเทนต์ทั่วโลก โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่ให้ความสำคัญกับลิขสิทธิ์และจิตวิญญาณของศิลปะอย่างญี่ปุ่น
OpenAI ลุยตลาดเพลง! ซุ่มพัฒนาเครื่องมือสร้างดนตรีจากข้อความและเสียง
ซีอีโอ OpenAI ตอบชัด “พอได้แล้ว” กับคำถามเรื่องรายได้
OpenAI เลือก AWS เป็นพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ เพื่อขับเคลื่อน ChatGPT ด้วย …
